“Đất” Hiếm

Trong việc độc quyền khai thác các kim loại đất hiếm, Trung Quốc có thể điều khiển, khống chế tương lai nghành kỹ nghệ cao.

 Tác giả: LEE SIMMONS

Hình (đồ thị):LUKE SHUMAN

Đa số chúng ta không biết trong iphone gồm có những chất gì. Những danh từ như Yttrium và praseodymium không phải là những chữ người ta có thể phát âm một cách trôi chảy, nhưng chúng chính là những yếu tố khiến cho điện thoại cầm tay có được hình dáng nhỏ, gọn, đầy năng lực và sáng, rõ. Những nguyên tố kỳ diệu này nằm trong số 17 kim loại hiếm của trái đất, và điều đáng ngạc nhiên là các kim loại mềm, màu bạc này lại không thực sự “hiếm hoi”. Tuy không hiếm, nhưng chúng hiện diện trong đất đá ở nồng độ rất thấp, khiến cho việc cô lập, tách rời chúng ra, từ các quặng đá cứng trở nên khó khăn, và luộm thuộm, dơ bẩn… Trung cộng sản xuất 89% những chất này trên toàn thế giới, và những chất thải từ việc khai thác, gạn lọc và sản xuất những chất này đã khiến nước bị nhiễm độc, ruộng không còn canh tác được và làm cho người mang bệnh .

Những kim loại “hiếm” này được dùng trong các nghành kỹ thuật cao, trong các máy vi tính, smart phone, và nhất là những công cụ, vũ khí quốc phòng (đài radar, hoả tiễn, v.v…), và điều trớ trêu là chúng cũng được dùng để cung cấp năng lực cần thiết cho những hệ thống năng lượng  “sạch” như  các trang trại điện lực từ “gió” và những xe hơi điện.

Năm nay, lượng tiêu thụ toàn cầu được tiên đoán sẽ tăng đến khoảng 155.000 tấn, nhiều hơn so với 45.000 tấn được xử dụng cách đây 25 năm. Nhu cầu này sẽ tăng ở tốc độ nhanh khó lường  vì cả thế giới đang cố gắng kềm chế sự thay đổi khí hậu.

Hiện tại chỉ có Trung Cộng mới có thể thỏa mãn nhu cầu này. Tuy nhiên, trong năm 2010, Bắc Kinh đã cắt giảm xuất cảng những nguyên tố “hiếm ” này xuống 40 phần trăm – có lẽ để thúc đẩy ngành công nghệ cao của họ- và cắt đứt nguồn cung cấp đến Nhật Bản sau một cuộc tranh chấp lãnh thổ. Việc dằn mặt, dương oai của TC khiến cho giá nhập cảng các chất này tăng cao, và làm cho các nước tranh nhau tìm nơi khác để khai thác. Nhu cầu có  những nguyên tố này tăng,  dẫn đến sự bùng nổ trong việc khai thác mỏ bất hợp pháp ở TC, và làm cho giá cả tụt xuống, dẫn đến việc thành hình, khai thác các kim loại hiếm này ở những nơi khác, ngoài TC, trở thành khó khăn. Tuy nhiên, những nước khác trên thế giới vẫn không chịu thua: Hiện tại có 50 mỏ trong giai đoạn phát triển (xem bản đồ bên dưới đây) mà một ngày nào đó có thể thách thức sự thống trị của Trung Quốc.

Screen Shot 2016-07-15 at 6.35.39 AM

06_rareearthmetals03_high-tech

07_keyprocessstepsMinh Phượng phỏng dịch.

Chú thích:

Bảng ghi số liệu sản xuất và tiêu thụ năm 2016 không tính những quốc gia chiếm ít hơn 1 phần trăm của tổng số. Những con số trong các thống kê được ghi đo bằng tấn. Các quốc gia châu Âu được gom lại vào chung  một khối thị trường.

Nguồn tài liệu: Những con số đưa ra trong bài được dựa trên điều kiện hiện tại của thị trường, ý kiến của các chuyên gia ngành công nghiệp, và do sự phân tích, nhận định của chính tác giả . Con số sản xuất / tiêu thụ trong năm 2016 được ước tính dựa trên tài liệu từ IMCOA / Đại học Curtin, Hiệp hội Công nghiệp Trung Quốc tái tạo năng lượng, Bộ Đất đai và Tài nguyên của Trung Quốc, Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, USGS Mineral Commodity Summary, Viện Vật liệu Tối Yếu, TMR Dự án cao cấp cho Kim Loại Hiếm. Phương án chất thải: Trung Quốc Hiệp hội Công nghiệp kim loại đất hiếm. Các yếu tố của Năng Lượng . Những Đòi hỏi trong tương lai: Khoa học và Công nghệ về Môi trường (“Đánh giá khối lượng kim loại hiếm trên trái đất”).

Lee Simmons là một nhà văn và là biên tập viên tại “Wired” . Ông cũng là một nhà cố vấn của  hãng Boston Consulting Group (Nhóm Cố Vấn Boston) và trước đây là giảng sư về kinh tế học tại Đại học Harvard. 

Rare-Earth 

By monopolizing the mining of rare-earth metals, China could dictate the future of high-tech.

BY LEE SIMMONS

ILLUSTRATIONS BY LUKE SHUMAN

 
 Most people have no idea what’s in an iPhone. Yttrium and praseodymium don’t exactly roll off the tongue, but they’re part of what make smartphones so small, powerful, and bright. These exotic materials are among the planet’s 17 rare-earth elements, and surprisingly, the soft, silvery metals are not at all rare. But they’re found in tiny concentrations, all mixed together, and usually embedded in hard rock, which makes them difficult — and messy — to isolate. In China, which mines 89 percent of global output, toxic wastes from rare-earth facilities have poisoned water, ruined farmlands, and made people sick.
 

Beyond high-tech gadgets, rare earths play a critical role in national defense, enabling radar systems and guided missiles. Ironically, they also power clean-energy technologies, such as wind turbines and electric cars. This year, global consumption is expected to be about 155,000 tons, far more than the 45,000 tons used 25 years ago. Demand will only grow — likely at an accelerated pace — as the world tries to rein in climate change.

At the moment, only China can satisfy that hunger. Yet in 2010, Beijing cut rare-earth exports by 40 percent — possibly to boost its high-tech sector — and cut off supplies to Japan over a territorial dispute. Its muscle flexing caused prices to soar, sparking new exploration for rare-earth deposits around the world. A boom in illegal mining in China has since driven prices back down, making it extremely difficult for non-Chinese mines to stay open or get off the ground. Nevertheless, the rest of the world hasn’t given up: There are currently 50 deposits at an advanced stage of development (see map below) that could someday challenge China’s dominance.

Screen Shot 2016-07-15 at 6.35.39 AM

02_rareearthmetals

 

Photo: VCG/VCG via Getty Images

Note: 2016 production and consumption figures exclude countries that account for less than 1 percent of the total. Measurements are in metric tons. European nations are grouped as a market bloc. Sources: Figures based on current market conditions, opinions of industry experts, and author reporting and analysis. 2016 production/consumption figures are estimates based on data from IMCOA/Curtin University, Chinese Renewable Energy Industries Association, China Ministry of Land and Resources, United States Geological Survey, USGS Mineral Commodity Summary, Critical Materials Institute, TMR Advanced Rare-Earth Projects Index. Process waste streams: China Rare Earth Industry Association, The Elements of Power.Future demand: Environmental Science and Technology (“Evaluating Rare Earth Element Availability”).

A version of this article originally appeared in the July/August issue of  FP magazine.

 
Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

One Response to “Đất” Hiếm

  1. Pingback: Cảm Nhận về Buổi Thuyết Trình “Việt Nam Trong Thế Giới Biến Chuyển” | VTMP

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s